top of page
Zoeken

Wat verandert er allemaal financieel als je gaat studeren?

  • Foto van schrijver: Viviana Poort-Lerant
    Viviana Poort-Lerant
  • 1 dag geleden
  • 5 minuten om te lezen

Bijgewerkt op: 1 uur geleden

En dan heb je eindelijk je studiekeuze gemaakt. Je schrijft je in voor een mbo-, hbo- of wo-opleiding en je maakt plannen voor het komende studiejaar.

Spannend. En misschien ook een beetje overweldigend. Want naast die keuze speelt er nog iets mee op de achtergrond.

Wat verandert er eigenlijk allemaal financieel als je gaat studeren? Wat kost het om te studeren? Hoe regel je je studiefinanciering? En hoeveel betaal je gemiddeld voor een studentenkamer?

Het helpt enorm om hier goed op voorbereid te zijn. Als je weet waar je aan toe bent, voorkomt dat verrassingen — en kun je je straks helemaal richten op je nieuwe studie.

In dit blog zet ik het rustig voor je op een rij. Niet om je af te schrikken met grote bedragen, maar om overzicht te geven. Zodat jij met een geruster gevoel die volgende stap kunt zetten.


Wat kost studeren nu eigenlijk?

Dat hangt allereerst af van je woonsituatie. Blijf je thuis wonen, of ga je op kamers? Dat maakt een groot verschil.

Voor een uitwonende student liggen de maandelijkse kosten volgens het Nibud gemiddeld rond de € 1.650.


Denk dan aan kosten voor:

  • collegegeld of lesgeld, studieboeken en andere studiegerelateerde uitgaven

  • huur, energie en internet

  • verzekeringen, zoals je zorgverzekering en eventueel een inboedelverzekering als je op kamers gaat

  • je telefoonabonnement

  • de boodschappen

  • vervoer naast je studentenreisproduct

  • een studentenvereniging

  • ontspanning, sport en uitgaan

  • kleding, schoenen en de rest


Natuurlijk verschilt dit per persoon. Het hangt af van je huur, of je veel uitgaat, of je lid bent van een vereniging, en zo verder.

Breng daarom voor jouw eigen situatie in kaart wat je reële kosten zijn. En kijk, als het wat hoog uitvalt, waar je eventueel iets kunt bijsturen. Op watkoststuderen.nl vind je een handige tool van het Nibud die je daarbij helpt.


Hoe zit het met je collegegeld?

Voor hbo- en wo-opleidingen die door de overheid worden bekostigd betaal je het wettelijk collegegeld. Voor het studiejaar 2026-2027 is dat € 2.694.

Volg je een voltijd mbo-opleiding (bol) en ben je op 1 augustus 18 jaar of ouder? Dan betaal je lesgeld. Voor 2026-2027 is dat € 1.511, voor alle niveaus gelijk.

Soms voldoe je niet aan de voorwaarden voor het wettelijk collegegeld. Bijvoorbeeld als je na een bachelor nog een tweede bachelor wilt doen, of als je een particuliere opleiding volgt. In dat geval betaal je instellingscollegegeld, en dat ligt meestal hoger.

Ontvang je studiefinanciering? Dan kun je bij DUO aanvullend lenen om je collegegeld te betalen. Dat heet het collegegeldkrediet. De hoogte hangt af van het soort collegegeld dat je betaalt. Meer hierover vind je op de site van DUO.


Wat kost een studentenkamer?

De huur van een kamer is voor veel studenten een flinke hap uit het maandbudget. Eén gemiddelde geven is lastig, want de prijzen verschillen sterk per stad.

In steden met veel vraag en weinig aanbod liggen de prijzen vaak een stuk hoger. Zo zijn kamers in Enschede, Delft of Wageningen meestal goedkoper dan in Amsterdam, Den Haag of Haarlem. En het scheelt ook hoeveel vierkante meter je voor hetzelfde bedrag krijgt.

Misschien is het een optie om in het begin een wat hogere huur te accepteren, zodat je in elk geval een plek hebt. Van daaruit kun je later, als het rustiger is, op zoek naar iets dat beter bij je past.

Wil je controleren of je huurprijs redelijk is? Doe dan de huurprijscheck bij de Huurcommissie.


Wat zijn je inkomsten?

Gelukkig staan tegenover die kosten ook inkomsten waar je als student recht op hebt. Even op een rij:

  • Basisbeurs. Sinds studiejaar 2023-2024 is de basisbeurs weer terug. Als Nederlandse student heb je hier recht op; voor mbo'ers geldt dit vanaf je 18e. Uitwonende studenten krijgen een hoger bedrag dan thuiswonende. De actuele bedragen vind je op de site van DUO.

  • Aanvullende beurs. Dit is een gift die afhangt van het inkomen van je ouders en eventuele studerende broers of zussen. Vraag deze altijd aan, ook als je twijfelt of je er recht op hebt. Haal je binnen tien jaar je diploma, dan hoef je dit bedrag niet terug te betalen. Met de rekenhulp van DUO maak je een inschatting.

  • Lening. Je kunt bij DUO bijlenen. Omdat je dit later met rente terugbetaalt, is het slim om te bepalen hoeveel je echt nodig hebt. Hoe minder je leent, hoe minder je straks hoeft terug te betalen. Je kunt het bedrag flexibel aanpassen — kijk dus wat past bij jouw situatie. De actuele maximale leenruimte vind je op DUO.

  • Studentenreisproduct. Iedere student in het mbo, hbo of wo heeft recht op een studentenreisproduct. Je OV kaart. Je kiest zelf of je doordeweeks of in het weekend reist. Ook dit is een gift, mits je binnen tien jaar je diploma haalt.


Denk eraan je studiefinanciering en studentenreisproduct op tijd aan te vragen. Het liefst minimaal acht weken voordat je studie begint.

Daarnaast kun je zorgtoeslag aanvragen vanaf je 18e, en kom je in sommige gevallen in aanmerking voor huurtoeslag — alleen als je een zelfstandige woonruimte hebt met een eigen voordeur en voorzieningen.


Misschien kunnen je ouders of verzorgers ook iets bijdragen. Door een maandelijks bedrag, door bepaalde kosten op zich te nemen, of door bij te springen op een moment dat het even nodig is. Bijvoorbeeld tijdens een stage waarin je minder kunt werken.

Bespreek die ouderbijdrage samen, ook als ondersteuning niet mogelijk is. Juist die duidelijkheid helpt om samen het financiële plaatje compleet te maken.

En veel studenten werken naast hun studie. Gemiddeld levert een bijbaan zo'n € 400 tot € 550 per maand op. Of dat voor jou haalbaar is, hangt af van de tijd die je naast je studie hebt. Mooi meegenomen: een bijbaan die aansluit bij je studie levert vast waardevolle werkervaring op.


Studeren, of eerst een tussenjaar?

Niet iedereen weet meteen zeker wat het wordt. En dat hoeft ook niet.

Twijfel jij — of twijfelt je kind — over eerst een tussenjaar? Dat kan een heel waardevolle keuze zijn, mits je het bewust invult. Lees hier meer over wat er allemaal bij een tussenjaar komt kijken.


Je studieschuld na je studie

Heb je geleend of gebruikgemaakt van het collegegeldkrediet? Dan begin je na een aanloopfase van ongeveer twee jaar met terugbetalen. Op de site van DUO vind je een rekenhulp om te zien hoe jouw maandbedrag eruit kan zien.

Je studieschuld staat niet geregistreerd bij het BKR. Maar hij telt wél mee bij een eventuele hypotheek, en je bent verplicht hem zelf te melden bij een aanvraag.

Denk daarom goed na over wat je nodig hebt en wat je later kunt aflossen. En tegelijk: zie een studieschuld ook als een investering in je toekomst. Een investering waar de samenleving via het onderwijs aan meebetaalt — net zoals jij dat later, als je werkt, weer doet voor de generatie na jou.

Benieuwd naar je baankansen en salarisperspectief na je studie? Kijk dan eens op studiekeuze123 (hbo/wo) of kiesmbo.nl (mbo).


Voor meer informatie

Dit blog geeft een overzicht van wat er financieel verandert als je gaat studeren. Bedragen en regelingen veranderen jaarlijks, dus kijk voor de actuele cijfers en uitzonderingen altijd op de sites van DUO, de Rijksoverheid en de Belastingdienst.

Handige startpunten:


Heb je hier samen even een rustig gesprek over nodig? Daar denk ik graag in mee. Want een studiekeuze maken doe je niet alleen — en het financiële plaatje hoort daar gewoon bij.



Wat kost studeren?

Scrollkop donkerblauw in 1x naar boven
bottom of page